Giáo Đường Cây Sự Sống

Giáo Đường Cây Sự Sống là phim tài liệu năm 2022 của đạo diễn Trish Adlesic, lấy bối cảnh một giáo đường Do Thái ở Pittsburgh, nơi 11 giáo dân thiệt mạng trong một vụ xả súng do một kẻ bài Do Thái gây ra. Bộ phim dựng lại biến cố ấy qua tiếng nói của chính những người có mặt và những người gắn với cộng đồng này.

Trong danh sách người tham gia có những giáo dân từng trải qua vụ tấn công như Audrey Glickman, Daniel Leger, Michele Rosenthal và Diane Rosenthal, cùng các giáo sĩ như Rabbi Jeffrey Myers và Rabbi Jonathan Perlman. Bên cạnh họ là Carol Black, Dr. Joseph Charny, Anthony Fienberg, Brad Orsini — những người góp phần kể lại chuyện gì đã xảy ra và điều gì diễn ra sau đó. Sự xuất hiện của Hannibal Lokumbe và Wasi Mohamed cho thấy câu chuyện không khép kín trong một cộng đồng, mà mở ra câu hỏi về cách các nhóm người khác nhau cùng đối diện với mất mát và với hận thù.

Phim thuộc dòng tài liệu, không dựng lại hư cấu mà dựa trên lời kể trực tiếp. Trọng tâm không chỉ là thời khắc bạo lực, mà là chuyện một giáo đường — vốn là nơi sinh hoạt và gắn bó của các gia đình Do Thái — bị xâm phạm, và cách những người sống sót cùng cộng đồng của họ tiếp tục đứng vững. Tên phim gợi đến hình ảnh cây sự sống, thứ vẫn được nhắc tới như biểu tượng trong đời sống tôn giáo của họ.

Với chất liệu là hồi ức của người trong cuộc, tác phẩm hướng tới việc ghi lại ký ức tập thể về một vụ tấn công nhắm vào niềm tin và bản sắc, thay vì chỉ thuật lại một vụ án.